गोदावरी

नदीचा निरंतर वाहणारा प्रवाह मला नेहमीच लिहिण्याचा नवीन विषय देतो. इथे हा वाहणारा प्रवाह म्हणजे जोडणारा धागा आहे. माणसाला माणसाशी आणि परंपरेशी जोडणारा धागा. खळ खळ वाहणारी असो किंवा संथ वाहणारी, ती नदी काही जोडत असते. काही स्वतःसोबत नकळत पुढे पुढे नेत असते. त्या नदीच्या घाटावर बसलेली मुलगी जेव्हा विचारते...” परंपरा म्हणजे नक्की काय? “ तेव्हा त्याचे उत्तर असे सुंदर मिळते, “ नदीच्या उगमाच्या ठिकाणी सोडलेले फुल जसे हळू हळू नदीच्या प्रवाहासोबत पुढे वाहत येते, घाटावरच्या प्रत्येक दगडाला स्पर्श करत, खाणाखुणा मागे ठेवत पुढे जाते. ते फुल म्हणजे परंपरा. “ येणाऱ्या प्रवाहासोबत त्याचे पुढे पुढे वाहत जाणे. आपले स्थायी रूप न बदलता अखंड पुढे जाणे म्हणजे परंपरा. नदीचा काठ. नदीचे पाणी. कुणासाठी तीर्थ, कुणासाठी जीवन. कोणी त्यात आकंठ बुडलेला. कोणी फक्त दुरून पाहणारा. कोणी त्यात रमणारा. कोणी मागे उरणारा. कधी काळी वाहून गेलेल्या आपल्या आठवणींना तिथे येऊन शोधणारा अशी ही प्रत्येकाची नदीशी नाळ जोडलेली असते.

हरवलेलं सापडण्यासाठी असलेला एक दुवा म्हणजे हा नदीचा प्रवाह. त्यातून वाहत येणारं फुल. एक परंपरा. असं नदीकाठचं विश्व आपल्या समोर आणणारा चित्रपट “ गोदावरी “

नदी फक्त वाहत नसते. ती जगत असते तिचे विश्व. तिच्या भोवतालचे जीवन. ती सारे आजूबाजूचे विश्व चालवते. नदी म्हणजे संस्कृती. नदी म्हणजे इतिहास आणि नदीच तो पिढ्यानपिढ्या जपत असते. म्हणूनच नदीत सोडलेल्या दिव्याने गोष्टीचा शेवट हा होत नसतो. ती गोष्ट दिव्यासोबत पुढे जाते. तो दिवा अखंड अस्तित्व घेऊन निरंतर जळण्यासाठी कोणा एकाच्या हातात येतो.

तो दिवा असतो कोणाची तरी आठवण. कोणाची तरी ओळख. कोणाचं तरी वास्तव्य. जे संपत नाही. ज्याला अंत नसतो. त्या फुलाप्रमाणे, दिव्याप्रमाणे किंवा नदीच्या प्रवाहाप्रमाणे त्याचा पुढे जाण्याचा प्रवास हा सुरू असतो.

चित्रपटात नदीकाठचे विश्व दाखवणारे एक उघडलेले दार दिसते. नदीला जिवंत करणारे हे दार कोणाची तरी वाट पाहत असते. ती व्यक्ती त्या घराला मिळते आणि तिच्यासाठी नदीच अखंड वाहणारी एक परंपरा होते.